Sağmal Ahır ve Durak ölçüleri

Durak yönlendirmeleri ve ölçüleri

Bir durağın başlıca unsurları Durak eşiği, Boyunduruk (ense demiri), Göğüslük, Durak Tabanı veya Yatma yeri (yatak) ve Durak Ayırma Demiridir. Durak unsurlarının özellikleri ölçüleri ve durak üzerinde yerleşimi serbest durak tasarımının temelini oluşturmaktadır. Süt sığırı barınak tasarımında sığır refahı dikkate alınmalıdır.

İyi tasarlanmış ve düzenli olarak bakımı yapılan serbest duraklar: ineklere rahat, temiz, kuru bir yatma alanı sağlar ve yaralanmaları en aza indirir. Diğer bir ifadeyle, süt ineği ahırlarında duraklar, inek konforu üzerinde oldukça önemli bir etkiye sahiptir.

Doğru planlamamış ve uygun olmayan duraklar hayvan kirlilik skorunu artırmakla beraber yatama süresini kısaltır. Dolayısı ile deri, eklem, ayak ve tırnak yaraları oluşumuna neden olurken süt ve et verimini düşürür.

Serbest ve yarı serbest ahırlarda duraklar nasıl olmalı?

İnekler genellikle günün 10-14 saatini (gün içinde beş veya daha fazla aralıkla) yatarak geçirmektedir. Yatma, ineklerin dinlenmesine, geviş getirmesine dolayısı ile süt üretmesine olanak sağlayan önemli bir davranıştır. Bu sebepten ineklerin refahı, sağlığı ve verimliliği için rahat, temiz ve kuru bir dinlenme alanı sağlanmalıdır.

İnekler için hedeflenen yatma alışkanlığı

Sağımdan 3 saat sonra sürüdeki ineklerin nün %80’nin duraklara gelmesi ve duraklara geldikten 5 dakika sonra ise %85’nin yatmış olması; durakların uygun tasarlanmış olduğunun göstergesidir. Rahat bir şekilde dinlenmek için gittikleri durak alanları uygun koşullarda tasarlanırsa inekler yatma ve dinlenme zamanlarını bu alanlarda geçirdiği görülecektir.

Eğer ki ineklerin çoğunluğu yürüme yollarında, tamamı veya yarısından fazlası duraklarda ayakta duruyorsa mutlaka durak zeminlerinin durumu, yatak yumuşaklığı, durak ölçüleri, boyun demiri vb. ölçüler kontrol edilmelidir.

Duraklar nasıl olmalı

Eklemlere karşı dost olmalı, Kuru bir alan sağlamalı, Kayma karşı dirençli olmalı, yatarken ve kalkarken yaralanma riski olmamalı, her inek için en az bir durak ve her durak optimum yatma alanı sağlayacak ölçülerde olmalı.

DURAK YATMA ALANI ve YATAK BOYU

Durak yerleşimi ve servis alanları (tavsiye edilen Holstein ve Simental) minimum ölçüleri.

Önü kapalı 260-280 cm Önü açık 240-270 cm Diğer cins, yaş ve ırklarına göre hayvanlar için uygulanacak ölçüler farklıdır..Lütfen danışınız

Uygun olmayan durak alanı: yatma zamanını kısaltılır, ayakta durma süresini uzatır, koridorlarda yatma artar, inekler koridorlarda daha fazla zaman harcarlar, tırnaklar zorlukla kurur, tırnaklarda taşınan mikrop kapasitesi ve ayak hastalıkları artar.

Tavsiye edilen Durak ölçüleri

Bağlı duraklı sistem ahır ve sığırcılık için ölçüler ve uygulamalar farklıdır…Lütfen danışınız!

Hayvan cins, yaş ve ırklarına göre değişmekle beraber Simental ve Holstein sağmal hayvanlar için önerilen ölçüler serbest ve bağlı duraklı sistemler için verilmiştir. Diğer cins, yaş ve ırklarına göre hayvanlar için uygulanacak ölçüler farklıdır..Lütfen danışınız

Durak eşiği: 20 cm

Eşik, durağa gübrenin girmesini engelleyecek kadar yüksek, ineklerin kolay bir şekilde durağa girip çıkmasına izin verecek kadar da alçak olmalıdır. Maksadı yatak alanı ile sıyırıcı yolunu ayırarak yatak alanının temiz ve kuru kalmasını sağlamaktır.

Durak ölçüleri

Bu yüksekliğin 20 cm olması önerilir. Yatak kaplamalı duraklarda eşik yüksekliği yatak dahil 30 cm geçmemelidir. Derin altlıklı duraklarda durak eşiği genişliğinin 10-15 cm olması önerilmektedir. Altlık seviyesi düştüğünde eşiğin keskin kenarları köşesi olmamalıdır.

Durak tabanı

Kullanılacak olan altlık ve yatak tipine bağlı olmakla beraber genelde durak tabanı (zemini) özellikleri

inek yatakları, döşekler ve altlıkların verime olan etkisi

Durak zemini: %3 Duraklarda taban düzenlenmesi (yatma alanı), derin altlıklı veya beton taban üzerine yatak kaplamalı olmak üzere iki şekilde yapılmaktadır. Durak tabanına durağın arkasına doğru % 2-3 civarında bir eğim verilmelidir. Çünkü inekler tepeye doğru yatmayı tercih ederler ve eğim sayesinde özellikle yatak ve duraklarda yatma yüzeyinde birikebilecek gübre, idrar ve süt sızıntısı servis yoluna doğru yönlendirilmiş olur.

Ense demiri

Durak yataklık demiri montaj esnasında hiçbir noktada kaynak kullanılmamalıdır Modeller : Kraiburg – flex

Ense demiri hayvanların yatış ve kalkışları ile durak içinde ayakta durdukları alanı belirleyen ahır içi durak yönlendirmesidir. Maksadı hayvanları engellemek, bloke etmek değil, sadece hayvana yönlendirmek, işaret vermek için olduğu unutulmamalıdır. Genelde kullanılan sert boru, demir gibi rijit malzemeler hayvanlara yol gösterici olmaktan çok engel olurlar. Bu sebeple esnek malzeme kullanılması önerilir.

ense demirli durak ölçüleri

Ense demiri yerleştirilirken köşegen hipotenüsü olarak durak yüzeyinden 1.90m–2m olarak hesaplanıp yerleştirilmelidir.

Sağmal durakları için minimum zeminden yükseklik 125 cm olmalı, boyun demirinden arka kenara köşegen yumuşak yatak bölümü 190-200 cm olmalı, aksi halde hayvan eğilemez ve yataklık üzerinde 4 ayak üzerinde durmaz ve yatmaktan imtina eder. Ayrıca ineğin çok fazla ileri gitmesini önlemesi sonucunda hamle alanı içine girmeyecek şekilde yatmasını sağlar.

Esnek enselik

Esnek ense demiri sayesinde hayvanlar durak içinde rahatça ayakta durabilirler. hayvan boy ve cüssesine göre ayarlanması gerekmez ve her hiyerarşiden hayvanlar faydalanabilir. Ayrıca ineklerde 2 ayak dışarıda durma alışkanlığı azalır, tırnak hastalıkları ve ense kıl dökülmesi ve sişlik oluşmasını engeller.

esnek ense demiri uygulama (3)

Boyunduruk ineğin dört ayağıyla durak içinde ayakta bekleyebilmesine izin verecek ve ineğin boynunun üst tarafına (ensesine) temas etmeyecek veya hafif bir şekilde temas edecek şekilde yerleştirilir. Ense demirinin yanlış yerleştirilmesinden dolayı yaralanmalar/( yatma eziyeti ) İneklerin durağa girerken ve durakta ayakta beklerken ileriye doğru gitmesini sınırlandırır. Böylece ineğin durak içine dışkı ve idrarını bırakması önlenmiş olur.

esnek ense demirli durak ölçüleri

Boyun ( ense ) demiri : 125cm Hayvan konforu için tasarlanan elastik bant veya askıya alınmış kaplanmış zincir ve sarsıntı emici yaylar kullanılmalı. Kısıtlayıcı boyun rayları doğal davranışları engeller ve yaralanmaya neden olur. Kafayı kaldırmayı kısıtlayan bir yemlik cephesi sadece yem alımını etkilemekle kalmaz, aynı zamanda onu sadece yem tüketmek için aşırı enerji harcamaya zorlar. Daha iyi yem verimliliği için doğal olarak yemesine izin verin ve Ense ödemi, Apse, şiş ve ense yaralanmalarını engelleyin!

Daha iyi yem verimliliği için doğal olarak yemesine izin verin ve Ense ödemi, Apse, şiş ve ense yaralanmalarını engelleyin!

KAFA DEMİRİ ( baş-burun demiri)

Baş – burun-demiri: 80 cm Şayet statik amaçtan dolayı zorunlu ise minimum 80cm ve 100cm yükseklikte olmalıdır. Baş burun demiri kullanılması önerilmemekle beraber illa kullanılacaksa esnek şerit kullanılması tavsiye edilir.

Baş burun

GÖĞÜS TAHTASI

Brisket Board 15cm: Yaklaşık 13 cm yükseklikte, bacakları uzatmaya izin vermeli, hayvanın rahatça bacaklarını üzerine uzatabilmeli, keskin kenar ve köşe olmamalı göğüs tahtası ve boyun demiri kurulu olduğu zaman ihtiyaç yoktur

Göğüs tahtası Brisket board
Göğüs tahtası Brisket board

DURAK YAN AYIRMA DEMİRLERİ: 120-130 CM

  • Üst kısmı yataklık’dan itibaren yerden en az 130 cm yükseklikte olmalı, alt kısmı ise en az 40 cm olmalı.
  • Çok dar olan duraklar veya uygun olmayan durak demir bağlantısı ve desteklerinden dolayı dirsek ve kalça çarpmaları ve yaralanmalar artar.
  • Üst kısmı yataklık’dan itibaren yerden en az 130 cm yükseklikte olmalı,
  • Ayaklarını zemine monte edildiği yer yatak basamağından en az 190 cm mesafede olmalı
  • iki durak arası genişlik hayvan cins, yaş ve ırklarına göre değişmekle beraber, Simental ve Holstein sağmal hayvanlar için 120 -125 -130 cm tercih edilmeli ve aralıklar tek bir standart ölçüde yapılmalı.

Diğer cins, yaş ve ırklarına göre hayvanlar için uygulanacak ölçüler farklıdır! ..Lütfen danışınız

Durak altlıkları (yatak- döşek – altlık- sap)

Durak altlıkları: Günümüzde derin altlıklı duraklarda altlık olarak kum, diğer yataklı duraklarda da yatak olarak içi kırıntı doldurulmuş torba veya sıkıştırılmış sünger (döşek), köpükle doldurulmuş (köpük yatak), suyla doldurulmuş su yatağı veya fonksiyonel kauçuk yataklar yaygın olarak kullanılmaktadır.

Kum altlık

Kum altlıklı duraklarda kum kalınlığının en az 15 cm olması gerektiği bildirilmektedir. Yatak kaplamalı duraklarda bacak yaralanmalarını önlemek, yatak yüzeyini ve ineği kuru tutmak için 7.5-10 cm kalınlığında altlık kullanılması önerilmektedir (Bickert, 2000). KUM yataklık

hayvan yataklık konforu
hayvan yataklık konforu

Bu tip duraklarda altlık olarak patoz samanı ve talaş gibi organik materyaller tercih edilmektedir. Organik materyaller nemi emerek yatak yüzeyinin kuru tutulmasını sağlamakta, ancak diğer yandan patojen gelişimini teşvik etmektedir. Bunun sonucunda da altlık olarak organik materyal kullanılması mastitis görülme sıklığını artırmaktadır (Palmer, 2005). İnorganik materyallerin bakteri gelişimini desteklemesi çok daha düşük olduğundan mastitis görülme sıklığı daha düşüktür. İnorganik materyaller nemi drene ederek yüzeyi kuru tutarlar.

Kum altlıklı duraklarda yatma yerinin göğüslüğe yakın kısmına %3’lük bir eğim oluşacak şekilde daha fazla kum doldurulmalı veya kauçuk destek bulunmalıdır. Malzemeli yataklık altlığı POLSTA

İnek döşeği

dosek resim

inek Döşeği içi doldurulmuş örtülerden oluşur, kalınlık ve sertliği zamanla değişir.

Islaklık ve/veya sert zeminden dolayı, eklem hasarları; yetersiz yatak materyalleri yüzünden, deri yaralanmaları oluşur.

Hayvan yatağı ve ölçüleri (durak içi)

inek yatağı WINGFLEX illustration (1)

Yatak kalınlıkları ise sağmal hayvanlar için kauçuk ise en az 30 mm kalınlıkta ve esneme oranı en az % 45 olmalıdır.

Hayvanların Cinslerine, Irklarına, Yaşlarına göre farklı ölçülerde ve yetiştirme modellerine göre Bağlı, Yarı Serbest, Padok olan ahırlar için farklı tip inek yatakları vardır. Ayrıca hayvan ihtiyacı ve refahı için Esneme oranları, Kalınlıkları ile Konfor özellikleri farklı olan yataklar; Puzzle-geçmeli, Rulo, Düz olarak monte edilebilir.

Hayvanınız için ölçüleri uygun mu?

Yatak BoyYatak EnHayvan cinsi
160-170 cm110-115 cmJersey, Yerli ırk
180-183 cm120-130 cmHolstein, Simmental, Montofon
192-200 cm120-130 cmLimousine, shorthorn
Diğer cins ve hayvan yaşları için lütfen danışınız!

Fonksiyonel Kauçuk Hayvan yatakları

  • İnek yatak ölçüleri: Hayvan cins, yaş ve ırklarına göre değişmekle beraber yetişkin Simental ve Holstein için ideal yatak boyu 183 cm, genişliği ise seçilen durak demir aralıklarına (120-125) uygun olmalıdır. İri yapılı hayvanlar için genişlik ölçüsü 130-135 cm olabilir.
  • Yatak kalınlıkları ise sağmal hayvanlar için kauçuk ise en az 30 mm kalınlıkta esneme oranı en az %45 olmalıdır.
  • Bakım ve temizlik: üst yüzeyin kolayca yıkanabilmesi deterjan ve asit’ e dayanıklı olmalı
  • Bakteri oluşumuna izin vermemesi gereklidir.
  • Yataklar arasında boşluk olamamalı altına pislik ve nem girmeyen özellikleri olan fonksiyonel yataklar seçilmeli.
kauçuk inek yatağı

Diğer cins, yaş ve ırklarına göre hayvanlar için uygulanacak ölçüler farklıdır..Lütfen danışınız

ineklerin yatma alışkanlıkları

Bağlı hayvanlar için durak ölçüleri Link

bağlı sistem durak ölçüleri
LİNK Bağlı duraklar

Bir cevap yazın