Ahır havalandırma ve iklimlendirme

Ahır havalandırma ve iklimlendirme sistemleri

Hayvanların, yeteri miktarda taze yem (karışımına), uygun sıcaklıkta temiz ve taze suya, yeterli serinlikte temiz ve taze havaya, ayrıca yumuşak, temiz, kuru zemin ortamına ihtiyaçları vardır. Bunların sağlanmış olması hayvan refahının olduğu anlamına gelir. Özellikle sağmal ineklerde oluşan termal (sıcak ve nem) stresi ile mücadele etmek gerekir.

Barınaklar; iç sıcaklık +5 – +21C olacak şekilde inşa edilmelidir. Süt sığırları için +5 ile + 21C arası sıcaklıklar uygun olmakla birlikte, sağmal inek için ideal çevre ısısı +10 – +150C’dir. Alıştırma ve yeterli yem vermek şartıyla –25 C kadar inen ısılarda bile süt sığırlarının verimlerinde önemli bir düşme olmaz, sağlıkları bozulmaz. +25 C’yi, özellikle de + 34 C’yi geçen sıcaklıkların hayvanlara ciddi zarar verdiği unutulmamalıdır.

Sağlıklı havanlar ile sağlıklı ve verimli ürünler elde etmek için hayvanların doğal yaşam koşullarını ahır ve barınak içerisinde (hayvan refahını) sağlamak gereklidir. Bu sebeple kapalı ve yarı kapalı ahırlarda hayvanın doğal ihtiyacı olan temiz, serin ve taze hava sağlayan sistemlere; Ahır havalandırma ve iklimlendirme sistemleri denir.

Hayvanların havalandırma ihtiyacı

Yaklaşık 600 kg canlı ağırlığında bir sağmal inek kapalı ahırda, günde 20-25 m³ gaz üretir. Bu bağlamda kapalı ahırlarda; ahırın rutubeti ve ısısı dikkate alındığında hayvan sağlığı için gün ışığı ve temiz havanın sürekli bir şekilde sağlanması en önemli öncelik olarak ele alınmalıdır. Fiziki/konfor bakımından yetersiz yaşam alanları, havanın tazelenmesini önleyerek ortamda kirli hava ve nemin birikmesine, kirli ve nemli hava da enfeksiyon ajanlarının (bakteri, virüs, mantar, parazit) yaşamasına ve çoğalmasına sebep olmaktadır.

Her ineğin dakikada ortalama 2-4 metreküp temiz havaya ihtiyacı bulunmaktadır. Solunum yoluyla çıkan karbondioksit gazı da ahır havasına karışmaktadır. Havalandırma ile ahırdaki rutubet azalmakta, ısı dengelenmekte ve ahırdaki zararlı gazların dışarı atılmaları sağlanmaktadır. Isı, nem (rutubet) ve havalandırma olayları birbirine bağlıdır. Bu nedenle yeni işletme kuran yada işletmesini yenileyecek olan yetiştiricilere yarı açık sistem barınaklar önerilmelidir.

Ahır havalandırma ve iklimlendirme sistemi 2 temel fayda sağlar 1- Hayvan refahı ve sağlığı 2- Ahır ve makine ekipman ömrü ve dayanıklılığı. dolayısı ile ekonomik ve doğal çözüm üretir.

Ahır Havalandırma sistemleri

Doğal havalandırma ve Perde sistemleri

Ahır Perdeleri doğal havalandırma sağlar. Ahır Perdeleri ile desteklenmeyen havalandırma sistemleri yeterli verimi sağlamayabilir. Detay bilgi için Ahır Perde sistemleri için link Bu sebeple ahır dizaynı çok önemlidir. Doğal havalandırmanın yetmediği durumlarda mekanik havalandırma takviyesi yapılmalıdır.

Ahır doğal havalandırma perdesi
Ahır doğal havalandırma perdesi

Mekanik havalandırma, Ventilasyon sistemleri:

Kapalı ve yarı kapalı ahır içerisindeki havayı Fan ve Pervaneler yardımı ile hava akımı (bir şekilde rüzgar) üreterek havanın yer değiştirmesini sağlar. Böylece hava kalitesini düşüren amonyak ve diğer partiküllerin kapalı alan dışına atarken temiz havanın içeri girmesini sağlar. Bu hava hareketi sırasında hayvanlara bir miktar oluşan rüzgâr vasıtası ile serinleme hissi verirken ahır havasını soğutmaz. Hayvanları soğutmak için soğutma sistemi takviyesi yapılmalıdır.

Fan: Vantilatör

Yüksekte biriken sıcak havanın sirküle ettirilmesiyle mekan içinde homojen ilkim elde edilir. Vantilatörler sıcak olan sistemlerin yakınındaki havayı sürekli değiştirerek ve molekül çarpıştırmasını artırarak ısı paylaşım hızını artırır. İnsan ve hayvan da aynı durum söz konusudur. İnsan ve hayvan derisine cildine dokunan molekül sayısı hızla arttığı için ısı paylaşımı da hızlanmış olur. Cildinizin yaklaşık 5 cm uzağına kadar olan kısım yüksek sıcaklıktaki hava ile doludur. Vantilatör aynı zamanda bu sıcak havadan da kurtulmanızı sağlar.

Kurutucu vantilatör

İkincisi, vantilatör iyi bir buharlaştırıcı dır. Bunu deney yaparak gözlemleyebilirsiniz. İki farklı kağıt peçeteyi aynı oranda ıslatın ve birini normal bir ortama diğerini ise vantilatörün karşısına koyun. Vantilatör karşısında olan daha çabuk kuruyacaktır. Tıpkı rüzgar olduğu zaman çamaşırların daha çabuk kuruması gibi. İnsan cildi oldukça nemlidir ve sıcak havalarda nemlilik iyice artacaktır. Vantilatör bu nemin buharlaşmasına yardımcı olarak vücudunuzun daha çabuk soğumasını sağlar.

Aslında son verdiğimiz sebep insanlar için tehlikeli. Bu yöntem ile çok hızlı ısı kaybı yaşanır ve kaslarda ağrılara yol açabilir. Baş bölgesinde uygulanması ile de sinüzit olmanıza neden olabilir. Bu nedenle vantilatörün kullanılmasında dikkat etmeniz önerilir.

KARE FAN – YUVARLAK FAN

Yatay hava üfleyen fanlar emiş ve egzoz görevi görerek arkadan emdiği yükselen sıcak havayı öne doğru üfleyerek sıcak havanın dışarı çıkması maksadı ile seçilir.

yatay havalandırma fanı

TEPE FAN

AHIR TAVAN FANLARI Dikey (Helikopter) fanlar doğrudan havayı hayvanların ve zemin üzerine üfleyerek birim alan başına m3 hava miktarını artırır. Bu sayede serinlik hissi verirken ortamda bulunan nemin toplanmasını sağlar.

• Mıknatıslı ve Redüktörlü Fan Seçenekleri vardır
• 5 Kanatlı ve 3 Kanatlı , 24ft (7.3m) Çapına Varan Fan Ölçüleri
• Yaz-Kış Konforlu İklimlendirme
• Açık Alanlarda Direk Fanı Uygulamaları

pulsar1

Tavan Fanlarının Faydaları

• Mevcut havalandırma sistemlerine göre maliyet, uygulanma ve bakım yönünden çok daha ekonomiktir.
• Harcanan enerji tüketimini azaltır.
• Çevreye duyarlı, ekonomik çözümler sunar.
• Sıcak ve kirli havanın, kötü kokuların uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
• Zeminde ve mekanda rutubeti azaltır.
• Ortamda bulunan makina, eşya ve malzemeyi rutubetten korur.
• Ortamda kullanılan yüksek devirli fanlarla ve havalandırma sistemleriyle koordineli çalışır.
• Fan hız kontrolü sunar. Fan hızı manuel olarak ayarlanabilir.
• Sessiz bir çalışma sunar.
• Yaz Kış Konforlu bir iklimlendirme sağlar.

tepe fan hava akış diagram

Doğru fan seçimi 

  • Hava üfleme yönüne göre : Yatay fanlar ( kare ve çember) , Dikey fanlar (helikopter fanlar), Esnek fanlar ( her yöne ayarlanabilen fanlar)
  • Maksadına göre: Emme, Egzoz, Basma ( vantilatör) fanları
  • Hızlanma tiplerine göre: Redüktörlü fanlar, Mıknatıslı, Fırçasız

Düşük kaliteli sirkülasyon fanları kullanan doğal bir havalandırma sistemi, yüksek verimli fanlar kullanan mekanik bir havalandırma sistemi olarak çalışmak için aynı maliyete mal olabilir. Fan seçimi, tüm havalandırma sistemleri içinde işletme maliyetleri üzerinde en yüksek etkiye sahipti.

Fan performansında ne kadar değişkenlik olduğunu ve etkili bir fan seçmenin göreceli önemini gördüğümüze şaşırdık. Yüksek verimli fanlar daha pahalı olma eğilimindedir, ancak yatırım zaman içinde düşük işletme maliyetleriyle kolayca geri ödenir. Bir havalandırma sisteminin 10 yıl boyunca kurulmasının ve işletilmesinin toplam maliyeti, ortalama olarak, toplam maliyetin yüzde 24’ü sermaye yatırımı ve kalanı işletme maliyetidir. Bazı yüksek verimli taraftarlar, araştırmanın parçası olmayan programlardan yapılan iadelere de hak kazanıyor ve sermaye maliyetini daha da düşürüyor.

Havalandırma sistemleri için fan seçerken, vat başına CFM (dakikada fit küp) olarak listelenen fanın havalandırma verimliliği derecesini (VER) kontrol etmek önemlidir. Test edilmemiş fanlar, bir üreticinin reklamından% 50 daha az derecelendirmeye sahip olabilir, bu nedenle bağımsız olarak test edilmiş fanları bulmak önemlidir.

ABD’de bulunan en yaygın iki test tesisi, Illinois Üniversitesi’ndeki Hava Hareketi ve Kontrol Birliği (AMCA) ve Biyo-Çevre ve Yapısal Sistemler (BESS) Laboratuvarıdır. ayrıca AMCA sertifikalı ürün derecelendirme yetkisine sahiptir. Burada test edilen bu ürünler, hangi özel değerin derecelendirildiğini ve sertifikalandırıldığını belirten bir AMCA etiketine sahip olacaktır.

Hangi fanın monte edildiğinden bağımsız olarak, tarımsal fanlar nemli ve kirli ortamlara maruz kalır. Yeterli bakımı yapılamayan fanlar verimliliklerinin yüzde 30 ila 50’sini kaybedebilir ve deneyimlerimiz taraftarların pek çok çiftlikte iyi bakılmadığını gösteriyor. Bu analizin bir sınırlaması, tüm fanların tek hızlı fanlar olmasıdır. Artık çoğu havalandırma şirketi, sıcaklık algılayan teknolojiler tarafından otomatik olarak kontrol edilen değişken hızlı tahrik (VFD) fanı sunuyor.

VFD fanlarını kullanan çapraz havalandırmalı bir ahır için yaptığımız önceki çalışmalardan birinde, yaz ve kış arasındaki geçişi hassas bir şekilde ayarlamak, teorik olarak işletme maliyetlerini her yıl için $ 6 azaltabilir. Bu, havalandırma işletme maliyetlerinin yüzde 10 ila 25’i olacaktır.

Bir havalandırma ve soğutma sistemi, yıl boyunca ineğin ve temiz havanın kapladığı dinlenme alanında önerilen hava hızını sağlarsa, her zaman sağlam bir yatırım olacaktır. Yeni bir tesis için farklı havalandırma sistemleri tipleri arasında karar verirken, sistemin doğru fan seçimi yapılması şartıyla günlük yönetim, fan bakımı ve fanların sayısı, ahır yönelimi, durak başına ayak izi, inek akışı, gübre kullanımı veya kişisel tercih gibi diğer faktörler göz önüne alınmalıdır. Tecrübelerimize ve bu maliyet tahminlerinden elde edilen sonuçlara dayanarak, her bir sistem için en verimli fanı kullanmanın ve uygun bir bakım protokolünü izlemenin, havalandırma ile ilgili diğer enerji tasarrufu metodolojilerini geçtiğine inanıyoruz.

Hayvan soğutma sistemleri

Doğal ve mekanik havalandırma sistemlerinin hava soğutma etkisi kısıtlıdır. MIST ve/veya HADAR hayvan soğutma sistemleri ile beraber kullanılarak doğrudan hayvanın soğutulması ile sıcak stresi azaltılabilir. Bu sistem hayvanın derisini Sprey veya Sis yöntemi ile ıslattıktan sonra bu ıslaklığı çok hızlı bir şekilde buharlaştırarak hayvan vücut sıcaklığını düşürme esasına dayanır. Genelde Sağım bekleme alanları ve yem alma tablası – yem yolunda uygulanır.

Doccette

Ahır İklimlendirme sistemleri:

Havalandırma sistemine ek olarak hava kalitesi, nem oranı ve sıcaklığını da değiştiren ve kontrol eden sistemlere iklimlendirme sistemleri denir ve tam kapalı ahırlar için uygundur. Ahır ölçü ve iklim koşullarına göre çapraz ve tünel modelleri uygulanır.

ahır iklimlendirme diagram

Bir cevap yazın